Friday, April 4, 2014

သမီးေလး နဲ႕ ကာကြယ္ေဆး မ်ား


ဒီအေၾကာင္း ကို ေရးတဲ့အခါမွာ သမီးေလး အေၾကာင္း ဆိုတာထက္ ေမြးခါစ မွ သုံးႏွစ္အထိ ကေလးေတြ အတြက္ ထိုးရမယ့္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို မွတ္တမ္းမ်ားမွ ကူးယူ စုစည္းၿခင္းသာၿဖစ္ပါတယ္ ။

သမီးေလး က ေမြးေတာ့ ၿမန္မာၿပည္မွာ ၊ ေနာက္ မိဘေတြရွိတဲ့ စကၤာပူ ကို လာလိုက္ ၊ ထိန္းေပးတဲ့ အဘိုးအဘြားေတြ ပတ္စ္ အဆင္မေၿပေတာ့ ၿပန္သြားလုိက္ နဲ႕ ေနာက္ဆံုး ဒီမွာ child care ထားလိုက္ေတာ့ ကာကြယ္ေဆးေတြက ၿမန္မာမွာထိုးလိုက္ စကၤာပူမွာ ထိုးလိုက္ နဲ႕ က်မ တို႕က သတိလြတ္ေတာ့ လစ္ဟင္းခ်က္ ၿဖစ္တာေလးေတြ ၊ ေနာက္ မထိုးမၿဖစ္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားနဲ႕ အတူ တၿခားလိုအပ္လို႕ ထိုးၿဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဆးေလးေတြကို မွတ္တမ္းေလး တစ္ခု အၿဖစ္ လုပ္ထားခ်င္လုိ႕ပါ ။

သမီးေလး ကို ေမြးဖို႕ ၿမန္မာၿပည္ၿပန္မယ္ဆိုေတာ့ မၿပန္ခင္ မွာ ကေလးေလးေတြအတြက္ ကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္းေတြရွာဖတ္ခဲ့ပါတယ္ ။ က်မ က အဂၤလိပ္လိုလဲ သိပ္မကၽြမ္းက်င္တာေၾကာင့္ ကိုယ့္ၿမန္မာေတြ ေရးတဲ့ထဲကေနရွာဖတ္ခဲ့ရပါတယ္ ။

ကာကြယ္ေဆး  ( We She Me)   ကို ပရင့္ ထုတ္ၿပီး ယူသြားခဲ့ပါတယ္ ။ သူ႕ထဲမွာပါတဲ့ 5-in-1

(ဆံုဆို႔၊ ၾကက္ညွာ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ေမးခိုင္အတြက္ DPT (Diptheria, Pertussis & Tetanus) (DTap လို႔လည္းေခၚပါတယ္၊ DTP လို႔လည္းေခၚပါတယ္) ၃မ်ိဳးနဲ႔ ပိုလီ႐ို (Polio) အေျခခံ (မျဖစ္မေန) ၄မ်ိဳး ရယ္ တုပ္ေကြး Hib (Haemophilus Influenza)ရယ္ ၅မ်ိဳး ကို ထိုးရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ပိုလီ႐ိုက ေသာက္ေဆးတဲ့။ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ Combined Vaccine ဆိုၿပီး ၅မ်ိဳးေပါင္း (5-in-1 – DTPa-IPV-Hib)႐ွိေနေတာ့ One Shot တည္းနဲ႔ ၿပီးသြားတယ္။)

ဆိုတာကို ၿမန္မာၿပည္မွာ ရွိမရွိ ေသခ်ာမသိေသးတာေၾကာင့္ ေမြးၿပီးရင္ ဒီကေန လွမ္းပို႕ေပးဖို႕ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕ ခ်ိတ္ခဲ့ပါေသးတယ္ ။
ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ ၿမန္မာၿပည္မွာလဲ 5-in-1 က ရွိေနပါၿပီ ။
သမီးေလးကို ေမြးတဲ့ ၂၀၁၁ မွာ Thet Paing Soe Co;Ltd  မွာ ၀ယ္လို႕ရတယ္ဆိုေတာ့ ၀မ္းသာသြားပါတယ္ ။




သက္ပိုင္စိုး ရဲ႕ ကေလးေမြးခါစ ကေန ၆ ႏွစ္အထိ ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႕ Schedule ပါ ။






Singapore Polyclincs ( SingHealth) ရဲ႕ ကေလးေမြးခါစ ကေန ၁၁ ႏွစ္အထိ ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႕ Schedule ပါ ။ ဒါေတြဟာ မထိုးမၿဖစ္ ထိုးရၿပီး ကေလး ကို ေက်ာင္းအပ္တဲ့အခါမွာ အရြယ္အလိုက္ လိုအပ္တဲ့ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ကို ထိုးၿပီးၿဖစ္ေၾကာင္း certificate ပါရပါတယ္ ။
ဒီေတာ့ ဒီမွာ မထိုးၿဖစ္ဘဲ ၿမန္မာၿပည္ကို ေရာက္တုန္း အဲဒီမွာ ထိုးခဲ့မယ္ဆိုရင္လဲ ဆရာ၀န္ဆီမွာ ထိုးၿပီးေၾကာင္း လက္မွတ္ကို ေတာင္းလာၿပီး စကၤာပူ က HEALTH BOOKLET က IMMUNISATION RECORD OF CHILD မွာ စာရင္းသြင္းရပါမယ္ ။ (အေပၚပုံမွာ ပုံၾကီးခ်ဲ့ၾကည့္ပါ) ။ ဒါမွသာ ကေလး ေက်ာင္းအပ္တဲ့အခါ အဆင္ေၿပႏိုင္မွာ ၿဖစ္ပါတယ္ ။

သမီးေလးကို မတ္လ ၁၈ မွာ ေမြးၿပီး ဧၿပီလ ၁၁ မွာ BCG တီဘီ (Tuberculosis) ကာကြယ္ေဆးကို ကေလးေဆးရုံၾကီးမွာ ထိုးပါတယ္ ။

Hepatitis B  အသည္းေရာင္ဘီ ကာကြယ္ေဆးအတြက္ (0/1/6) ဆိုၿပီး ေမြးခါစ ၊ တစ္လ နဲ႕ ေၿခာက္လဆိုၿပီး သုံးခါထိုးမွ ေဆးပါတ္လည္မွာပါ ။
သမီးေလးက 1st Hepatitis B vaccine - Myanmar
                     2nd Hepatitis B vaccine -Singapore
                     3rd Hepatitis B vaccine - Myanmar  ထိုးပါတယ္ ။

ဆံုဆို႔၊ ၾကက္ညွာ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ေမးခိုင္အတြက္ DPT (Diptheria, Pertussis & Tetanus) (DTap လို႔လည္းေခၚပါတယ္၊ DTP လို႔လည္းေခၚပါတယ္) ၃မ်ိဳးနဲ႔ ပိုလီ႐ို (Polio) အေျခခံ (မျဖစ္မေန) ၄မ်ိဳး ရယ္ တုပ္ေကြး Hib (Haemophilus Influenza)ရယ္ ၅မ်ိဳး အတြက္ ကာကြယ္ေဆး (5-in-1 – DTPa-IPV-Hib) ကို ေတာ့ သက္ပိုင္စိုး က ( 2/3/4 သို႕ 2/4/6 ) လို႕ ၿပၿပီး Singapore Polyclincs ကေတာ့ ( 3/4/5) လို႕ ၿပပါတယ္ ။
သမီးေလး က 1st 5-in-1 – DTPa-IPV-Hib  - Myanmar
                      2nd 5-in-1 – DTPa-IPV-Hib  -Singapore
                      3rd 5-in-1 – DTPa-IPV-Hib  - Singapore  ထိုးပါတယ္ ။


ၿမန္မာမွာ အထက္ပါ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ေဆးခန္းေတြမွာ Unicef က လဲ အလကားထိုးေပးတဲ့ အစီအစဥ္  ရွိပါတယ္ ။ အဲဒီမွာ ပိုလီယို ကာကြယ္ေဆး က အစက္ခ်တာပါ ။ ( ၀ီရွီမီ ထဲမွာေရးထားတာက--- ေသာက္ေဆးနဲ႔ ထိုးေဆးနဲ႔ ကြာတာ တစ္ခု႐ွိပါတယ္။ ထိုးေဆးေတြက ဗိုင္းရပ္စ္အေသ(အခြံ)ပါ။ ေသာက္ေဆးေတြကေတာ့ Attenuated Virus ပါ။ အာနိသင္မ႐ွိတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ အ႐ွင္ပါ။ အခန္႔မသင့္ရင္ Attenuate Virus ေတြက အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပိုလီ႐ိုေသာက္ေဆးပါ။ )   မိဘမ်ား ကိုယ့္ကေလးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးကို ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါ သတိၿပဳႏိုင္ေအာင္လို႕ပါ ။

၁-၂ ႏွစ္မွာ MMR  - Primary dose ( 1st dose) ကို ထိုးရပါမယ္ ။
MMR  အတြက္ ပန္းဖလက္ေလး ရွိေနလို႕ အတူတြဲတင္လိုက္ပါတယ္ ။
















Measles - ၀က္သက္
Mumps - ပါးခ်ိတ္ေရာင္
Rubella - ဂ်ိဳက္သိုး
Chickenpox - ေရေက်ာက္ ပါ ။
























MMR  ကို မထိုးမၿဖစ္ ကာကြယ္ေဆးထဲ ထည့္ထားပါတယ္ ။ Chickenpox ကိုေတာ့ စကၤာပူရဲ႕ ကာကြယ္ေဆး schedule ထဲ ထည့္မထားဘဲ မိဘမ်ား က ဆႏၵရွိမွ ထိုးလို႕ရပါတယ္ ။ ၿမန္မာမွာေတာ့ ၁၂ လ မွာ ထိုးရမယ့္ schedule ထဲမွာ ပါပါတယ္ ။

ဒါေပမယ့္ စကၤာပူရဲ႕ ကလင္းနစ္ေတြမွာေတာ့ Chickenpox ဟာလဲ ေၾကာက္ဖို႕ေကာင္းလို႕ ထိုးရမယ္လို႕ သတိေပး စာတန္းေလးေတြကပ္ထားပါတယ္
Chickenpox ( Varicella)
- A Highly contagious illness
- Virus is spead through coughs, sneezes or direct contact with rash secretion
-Symptoms are an itchy sjin rash covering the body and fever
-Complications are bacterial infection of the skin., swelling of the brain and pneumonia
-May result in scarring and shingles
သမီးေလး ကို ၁၃ လ မွာ စကၤာပူမွာပဲ ထိုးခဲ့ပါတယ္ ။


 ေနာက္ အသဲေရာင္ အသား၀ါ ကာကြယ္ေဆးၿဖစ္တဲ့  Hepatitis A ကို ၿမန္မာ က schedule မွာ ၁၂ လ နဲ႕ ၁၈ လ မွာ ထိုးရမယ္လို႕ ေရးထားပါတယ္ ။
စကၤာပူ schedule ထဲမွာ မပါေတာ့ သမီးေလး ကို မထိုးၿဖစ္ခဲ့ပါဘူး ။  အခုမွ ၿမန္မာ က schedule ကိုၾကည့္ၿပီး ဘာအတြက္လိုတာလဲ လို႕ သိခ်င္လို႕ ခင္မင္တဲ့ ဆရာ၀န္ကို ေမးေတာ့ ၿမန္မာမွာ အစားအေသာက္ သန္႕ရွင္းမွဴနည္းတာ ဆိုးေဆး စတာေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ထည့္ထားတာ ၿဖစ္ႏိုင္တယ္လို႕ ေၿပာပါတယ္ ။ ၿမန္မာၿပည္ကို ၿပန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ထိုးထားတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ တဲ့ ။
(သိခ်င္လို႕ ေမးတဲ့အခါတိုင္း စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ရွင္းၿပတဲ့ ဆရာ့ကို ေက်းဇူးအထူးတင္ရပါတယ္။)
သမီးေလး ကို မနက္ၿဖန္ပဲ သြားထိုးပါမယ္ ။


ေနာက္တစ္မ်ိဳး ကေတာ့ Rotavirus ပါ ။



















၀မ္းပ်က္ ၀မ္းေလွ်ာ ေအာ့အန္တတ္တာမ်ိဳးပါ ။ ဒါလဲ အခန္႕မသင့္ရင္ အသက္အႏၱရာယ္ ကို ထိခိုက္တတ္တာမို႕ ကာကြယ္ေဆးထိုးထားသင့္ပါတယ္ ။ အထူးသၿဖင့္ သန္႕ရွင္းတဲ့ ႏိုင္ငံက ကေလးေတြ ၿမန္မာၿပည္ တို႕ တရုတ္ၿပည္တို႕ ကိုသြားတဲ့အခါမွာ ၾကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့အေန နဲ႕ ထိုးသင့္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္ ။


TYPHOID ( 1 DOSE EVERY 3 YEARS)
MENINGOCOCCAL( 1 DOSE EVERY 3 -5 YEARS)
PNEUMOCOVVAL

စတဲ့ တၿခား ကာကြယ္ေဆးေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္ ။

ကာကြယ္ေဆးထိုးတဲ့အခါမွာ အထိုးခံရတဲ့ကေလးရဲ႕ ကိုယ္ခံအားအရေရာ ၊ ကိုယ္ခႏၶာ ရဲ႕ တုံ႕ၿပန္မွဴေၾကာင့္ေရာ အနည္းနဲ႕အမ်ားဖ်ားနာတတ္ပါတယ္ ။
ေဆးထိုးၿပီးၿပီဆိုရင္ ထိုးထားတဲ့ေနရာကို ေရခဲေလးကပ္ေပးတာ ၊ Calpol အရည္ေလး ၾကိဳ တိုက္ထားတာတို႕ လုပ္ေပးရပါတယ္ ။

ကေလး အတြက္ ကာကြယ္ေဆး ကေတာ့ နိုင္ငံအလိုက္ သူ႕ေဒသရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္နဲ႕အညီ ကြာၿခားမွဴလဲရွိႏိုင္ပါတယ္ ။
က်မ ေရးထားတဲ့ ေမြးခါစမွ ၃ ႏွစ္အတြင္း ကာကြယ္ေဆးထိုးရမွာေတြမွာ က်န္သြားတာေတြ ထပ္ၿပီး ထိုးသင့္တာေတြ ရွိခဲ့ရင္ အၾကံေပး ကြန္မန္႕မ်ားေရးခဲ့ေပးဖို႕ ေလးစားစြာေမတၱာရပ္ခံပါတယ္ ။

မိဘ မ်ားေရာ ကေလးပါ က်န္းမာရႊင္လန္းၾကပါေစ လို႕ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္ရွင္ ။

2 comments:

  1. ကူးကူးလွိဳင္April 5, 2014 at 11:28 AM

    အစ္မေရ "သမီးေလးနဲ့ ကာကြယ္ေဆးမ်ား" ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေလးေတြ႔တာနဲ့ ကိုယ္နဲ့ ဆိုင္ဆိုင္မဆိုင္ဆိုင္ ဖတ္သြားပါတယ္ေနာ္...:))

    ReplyDelete
  2. ေက်းဇူး အထူးပါ မယ္သံ

    မယ္ဆင္

    ReplyDelete